Wkrótce możemy spodziewać się istotnych zmian w przepisach, które wpłyną na zasady korzystania ze zwolnień lekarskich. Temat ten cieszy się dużym zainteresowaniem, ponieważ zaproponowane rozwiązania mogą zmienić sposób, w jaki pracownicy i pracodawcy podchodzą do tematu pracy w trakcie choroby.
Czego dotyczą te zmiany i jak będą wyglądały nowe zasady?
Na 2025 rok planowane jest wprowadzenie kilku istotnych zmian w obszarze zwolnień lekarskich. Trwają konsultacje projektów ustaw.
Jednym z kluczowych założeń nowelizacji jest umożliwienie pracownikom pracy w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Obecnie prawo nie zezwala na pracę w czasie zwolnienia. Nowe przepisy mają to zmienić – praca zarobkowa będzie możliwa, o ile nie będzie kolidowała z rodzajem zwolnienia.
Na przykład, jeśli pracownik fizyczny otrzyma zwolnienie lekarskie uniemożliwiające wykonywanie ciężkiej pracy fizycznej, będzie mógł nadal wykonywać pracę umysłową u innego pracodawcy lub na umowę zlecenie. Jak podają eksperci, zmiany są uzasadnione, gdyż choroba, która wyklucza jeden rodzaj pracy, nie zawsze musi uniemożliwiać inne formy aktywności zawodowej. Choroba, a w konsekwencji zwolnienie lekarskie u jednego pracodawcy, nie będzie więc dyskwalifikować wykonywania pracy zarobkowej1 u innego pracodawcy, pod warunkiem że zakres tej pracy nie jest objęty zwolnieniem lekarskim.
Zmiany w zasiłkach chorobowych
Nowe przepisy obejmują także zmiany w przepisach o zasiłkach chorobowych. Obecnie, jeśli ZUS stwierdzi, że pracownik w trakcie zwolnienia wykonuje pracę zarobkową niezgodną z zaleceniami lekarza, może odebrać prawo do zasiłku chorobowego. Zmiany mają na celu bardziej precyzyjne określenie sytuacji, w których ZUS może odebrać zasiłek. Projekt ustawy przewiduje, że zasiłek będzie można stracić jedynie w sytuacji, gdy wykonywana praca faktycznie wpływa na stan zdrowia i opóźnia powrót do pracy.
Pracownik na L4 będzie mógł wykonywać incydentalne czynności, np. podpisać fakturę, listę płac czy odpisać na maile. „Co więcej, będzie mógł się również wybrać na niezbędne zakupy, na zabieg medyczny, wizytę lekarską czy na pocztę. Bez groźby, że ZUS nie wypłaci mu pieniędzy” — podkreśla „Dziennik Gazeta Prawna” szczegółowo opisując projektowane zmiany.
Nowe zasady dotyczące zwolnień lekarskich wprowadzą też większą elastyczność, jeśli chodzi o nieobecność pracownika w domu podczas kontroli ZUS. Jeżeli osoba na zwolnieniu wykaże, że jej wyjście było uzasadnione potrzebami zdrowotnymi lub czynnościami życia codziennego, nie będzie podstaw do odmowy prawa do zasiłku chorobowego. Dotyczy to przypadków, gdy np. nieobecność wynika z wizyty u lekarza, rehabilitacji, badań medycznych, wyjścia do apteki, czy nawet spaceru jako części rekonwalescencji
Co dalej?
Nowe przepisy są obecnie na etapie konsultacji społecznych i mogą ulec dalszym zmianom. Warto obserwować rozwój sytuacji, ponieważ planowane zmiany mogą znacznie wpłynąć na nasze codzienne funkcjonowanie. Nowelizacja może przynieść większą elastyczność dla tych, którzy są w stanie podjąć pracę inną niż ta, która jest objęta zwolnieniem lekarskim, i zapewnić im dodatkowe wsparcie finansowe w trudnych chwilach.
- „praca zarobkowa” (nowy ust. 1a-1d w art. 17 zmienianego ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa). – „każda czynność mającą charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania”.
↩︎
Maria Magdalena Sosnowska
Przedsiębiorca z wieloletnim doświadczeniem, miłośniczka lokalnych biznesów i świadomego konsumpcjonizmu.
Redakcja Młodzieżowa RzeczJasna 
RzeczJasna