Mistrz mechanizacji

Losy powojennych przesiedleń układają się czasem zadziwiająco. Jak Panu Ryszardowi Zanderowi.

Ryszard Zander w młodości; arch. prywatne

Gdy kończyła się wojna miał 15 lat. Mieszkał z rodziną w łódzkim. Po przejściu wojsk niewiele tam zostało poza ziemią. Dwóch braci , dwie siostry i mama. Musieli jakoś przeżyć. Na szczęście tata nauczył każdego z synów jakieś pracy. Na przykład robienia z drewna zelówek do butów. Cenna umiejętność w czasie braku wszystkiego.

Poza tym praca w gospodarstwach za jedzenie. Tylko i aż…

Przesiedlenie

Gdy udało się dostać do pracy w gospodarstwie Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Łodzi było już lepiej. Gdy uczelnię przenoszono do podolsztyńskiego Kortowa Pan Ryszard, wówczas już 20-letni przeniósł się wraz z nią. Z czasem dołączyła cała rodzina. Zamieszkali w jednym z uczelnianych majątków we wsi Lichtajny, niedaleko Ostródy.

Mówiło się wtedy, że z terenów Warmii i Mazur łatwiej będzie wyjechać do Niemiec. A rodzina Zanderów ma niemieckie korzenie. Wtedy chcieli wyjechać. Zadomowili się jednak w Lichtajnach.

historia powojennych przesiedleń
Lichtajny pałacyk; Archiwum prywatne

Nie potrzebował szkoły

Pan Ryszard nie zdążył skończyć żadnej szkoły przez czas wojny. Nie przeszkodziło to jednak w pracy. Talent do mechaniki i zamiłowanie do wszelkich maszyn sprawiły, że bohater naszej opowieści z woźnicy konnej bryczki przesiadł się na pojazdy mechaniczne.

historia powojennych przesiedleń
Bryczka konna; archiwum prywatne
Bryczka konna; arch. prywatne
historia powojennych przesiedleń
Ryszard Zander konno; Archiwum prywatne
Ryszard Zander przy pomniku Tadeusza Kościuszki w Ostródzie; arch. prywatne

Pierwsze traktory

Pierwsze traktory mogły jeździć tylko na polach, późniejsze wymagały już prawa jazdy. To zrobił pan Ryszard nawet wcześniej niż skończył edukację na poziomie podstawowym. Opowiedział nam o pierwszych ciągnikach rolniczych. Jeden z pierwszych typów z nich potrzebował do uruchomienia więcej niż jednej osoby i nie wyłączało się go przez cały dzień.

Pan Ryszard i jego samochód; arch. prywatne
historia powojennych przesiedleń
historia powojennych przesiedleń
Pan Ryszard i jego motocykle; Archiwum prywatne

Mimo obecności maszyn rolniczych wiele prac było prowadzonych ręcznie. Np. wykopywanie buraków cukrowych. Służyło do tego specjalne narzędzie.

Narzędzie do wykopywania buraków cukrowych. NAC

Dokumenty i wycinki prasowe z archiwum P. Ryszarda Zandera

Opowieść

Na opowieść o wsi i pracy na wsi w czasie powojennym zapraszamy tu:

Autor

  • Z pierwszego i lubianego zawodu: bibliotekarka. Z wyboru, pasji i życiowej potrzeby: specjalistka żywienia człowieka i dietetyki. Dla frajdy, i żeby się nie nudzić: plastyczka amatorka i florystka z egzaminem.