Ziemniak nasz codzienny

Ziemniaki, kartofle, pyry, grule…. Ziemniaki znają wszyscy i chyba wszyscy jedzą i lubią.

Najprostsze gotowane z wody, pieczone, puree, frytki, Hasselback – to takie pieczone nadkrojone cienko. Ziemniaki przerabiane na kluski, pyzy, kartacze, farsz do pierogów, placki, babkę ziemniaczaną, kotlety ziemniaczane. Jest jeszcze całe mnóstwo innych potraw regionalnych i rodzinnych wersji dań z ziemniaków. A trzeba przecież wspomnieć jeszcze o zupach, gdzie ziemniaki grają główną rolę lub są dodatkiem ale jakże ważnym. Wielu ludzi nie wyobraża sobie obiadu bez ziemniaków 😊

Ziemniaki stały się podstawowym składnikiem wyżywienia w Europie w XIX w. Do Polski przywędrowały za czasów króla Jana III Sobieskiego. Początkowo były uważane za roślinę ozdobną 😊. W XVIII w odkryto, że z ziemniaków można produkować alkohol. Wtedy ich produkcja znacznie wzrosła i przestały być uważane za roślinę ozdobną. Ratowały też ludzi w okresach głodu, gdy innej żywności brakowało. Obecnie są czwartą w kolejności rośliną uprawną na świecie (po pszenicy, kukurydzy i ryżu).

Ile zjada się ziemniaków na świecie?

Mieszkaniec globu zjada ok. 32 kg ziemniaków rocznie. Najwięcej zjadają Chińczycy i Hindusi. Trzeci w kolejności są Ukraińcy. Zużywa się tam aż 521kg  ziemniaków na osobę rocznie!

Ile ziemniaków zjadają Polacy?

Ziemniak jest w naszym kraju bardzo popularny. Jednak od jakiegoś czasy jego spożycie spada. W latach 2018/19 było to 92kg na mieszkańca, w latach 2019/20 już 88kg .

A jak to jest z wartościami odżywczymi ziemniaków?

Unikają jedzenia ziemniaków osoby chcące ograniczyć kalorie. Czy słusznie? Ziemniak w 100 gr ma ok 70-80 kcal , średniej wielkości ziemniak waży ok 85gr to daje około 60kcal. Czyli nie tak wiele.

 Ziemniaki mają w składzie całkiem sporo potasu. Badania pokazują, że są jednym z głównych źródeł tego składnika dla populacji polskiej. Widać że, mimo tendencji spadkowej, jako nacja zjadamy całkiem sporo ziemniaków 😊.

Co mają w składzie ziemniaki poza potasem? Oczywiście skrobię, trochę fosforu, magnezu niewiele wit C. Zawartość błonnika nie jest bardzo duża, tylko 1,5 gr przy dziennym zalecanym spożyciu do 40gr. Ale są dzięki temu lekkostrawne, co bywa korzystne przy niektórych schorzeniach.

Jedzenie ziemniaków powinny ograniczać osoby mające problemy z poziomem cukru we krwi. Dla tych osób bardziej niż świeżo ugotowane, wskazane są ziemniaki przestudzone po gotowaniu i zjedzone np. w formie sałatki. Zawarta w ziemniakach skrobia robi się przez studzenie bardziej oporna 😊i słabiej przyswajalna.

Idzie jesień a z nią liczne obchody Dni Ziemniaka. Nie stanowi on współcześnie głównego składnika jadłospisu ale jest ciągle ważnym składnikiem diety. Pierwsze odmiany jakie pojawiły się w Europie nie były szczególnie smaczne. Nie wiedziano też jak je przygotowywać. Współcześnie jest w czym wybierać. Odmian jest wiele, są specjalne na frytki, do pieczenie, gotowania, sałatkowe, są białe i żółte a nawet fioletowe ziemniaki. Można eksperymentować 🙂

https://swiatrolnika.info/uprawy/inne-rosliny-uprawne/ziemniaki-ranking.html

https://polskiziemniak.pl/historia-ziemniaka/

Autor

  • Z pierwszego i lubianego zawodu: bibliotekarka. Z wyboru, pasji i życiowej potrzeby: specjalistka żywienia człowieka i dietetyki. Dla frajdy, i żeby się nie nudzić: plastyczka amatorka i florystka z egzaminem.